Nguyên nhân bênh gan tụy trên tôm

Bệnh hoại tử trên tôm hay còn gọi là hội chứng tôm chết sớm EMS được ghi nhận lần đầu tiên năm 2009 ở Trung Quốc ,năm 2010 tại Việt Nam, ở Malaixia và Thái Lan năm 2011.

Dấu hiệu thường gặp

  • Tôm bị bênh thường xảy ra hiện tượng bơi lờ đờ, tấp mé bờ, nhiều trường hợp tôm rớt đáy rất nhanh, nhưng trong tháng nuôi đầu, tôm còn nhỏ nên khó phát hiện.
  • Gan tụy sưng nhũn màu nhợt nhạt hoặc gan bị tem chai sậm màu và không còn các giọt dầu do đã bị phá hủy do nhiễm khuẩn.
  • Vỏ mềm, ruột ít hoặc không có thức ăn, nếu tôm thẻ thường kèm đục cơ.

Nguy cơ gây bệnh

  • Trong ao nuôi nếu môi trường ao nuôi có phèn và lượng oxy hòa tan thấp, màu nước không ổn định và ao không gây được tảo, thời tiết biến động mạnh, ao phát sáng thì ao có nguy cơ mắc bệnh cao
  • Khi thả nuôi nếu tôm chết sớm trong khoảng 8-10 ngày thì tôm thường bị nhiễm vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus trong trại giống trước đó. Như vậy, ngoài các chỉ tiêu thông thường, cần phải kiểm tra mức độ nhiễm khuẩn gan tụy của con giống.

Biện pháp phòng bệnh

Chọn tôm giống tốt có gan tụy lấp đầy vỏ đầu ngực, post 10 với tôm thẻ và post 12 với tôm sú.Tuyệt đối không chọn con giống bị phát sáng, nên mua con giống từ nhiều trại và các mẻ khác nhau để tráng rủi ro

Chuẩn bị ao nuôi và gây màu nước ổn định, sau đó thả nuôi tôm thẻ với mật độ 40-80 con/m2 , tôm sú thả dưới 30 con/m2 tùy theo diện tích ao nuôi và kinh nghiệm nuôi. Đối với tôm thẻ, cần chủ động thu tỉa khi ao tôm đạt ngưỡng (1,3-1,5 kg/m2).

 

Hàng ngày kiểm tra  trọng lượng tôm thức ăn cho tôm để điều chỉnh lượng thức ăn cho phù hợp.Chủ động giảm thức ăn khi thời tiết thay đổi và môi trường ao nuôi có biến động.

Trong quá trình nuôi luôn giữ độ pH sáng tối thiểu 7,8 – 8,0 nếu độ pH thấp có thể tôm lớn nhanh nhưng việc ép lột xác nhiều khiến tôm dễ nhiễm khuẩn. Độ kiềm lúc thả tôm cần đạt 100 ppm và tăng dần đến 150 ppm ở cuối vụ.

Khi phát hiện có tảo đỏ đậm và trong dưới 30 cm hoặc dao động pH trong ngày trên 0,5 thì người nuôi cần cắt giảm thức ăn kết hợp với tăng lượng vi sinh

Tăng cường hệ miễn dịch cho gan tụy bằng men vi sinh và thức ăn có chất lượng tốt, đồng thời cần phải chú ý thật kĩ đến từng giai đoạn phát triển của tôm theo từng mùa vụ và tìm kiếm phương án giải quyết.

Xem thêm

=> Biểu hiện bệnh cong thân trên tôm

=> Phương pháp chọn tôm giống tại trại nuôi tôm

Advertisements

Các bệnh thường gặp trên tôm thẻ chân trắng

Tôm thẻ chân trắng là đối tượng nuôi phổ biến tại các tỉnh Miền tây nhưng gần đây lại gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh bùng phát gây tổn thất nghiêm trọng, có thể khiến cả vụ màu mất trắng. Bà con hãy tìm hiểu về các bệnh thường gặp trên tôm thẻ chân trắng để có cách phòng trị bệnh hợp lý nhé.

Nguyên nhân gây bệnh trên tôm

Virus gây bênh trên tôm

Nguyên nhân khiến bệnh tôm xuất hiện là sự kết hợp của 3 yếu tố:

– Tác nhân gây ra bệnh truyền nhiễm như các loại vi khuẩn, virus hay nấm, tảo đơn bào, …

– Tôm có sức đề kháng kém hoặc từ khi nhỏ đã bị nhiễm các tác nhân gây bệnh

– Do điều kiện môi trường gây bất lợi cho vật chủ và tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh trong nước phát triển

Các bệnh thường gặp

Bệnh đốm trắng là do ấu trùng bị nhiếm bệnh gây ra, tôm bị bệnh thường có biểu hiện là kém ăn, hay bơi dạt bờ và xuất hiện những đốm trắng có kích thước  0,5 – 2mm  trên đoạn vỏ đầu ngực, những đốm này không thể loại bỏ bằng việc chà sát. Tôm mắc bệnh sau 3-10 ngày sẽ có hiện tượng chết ồ ạt  tỉ lệ có thể lên đến 100%.

Bênh taura do virus Picornavirus gây ra, thường xuất hiện ở giai đoạn post 14 – 40, bệnh gây chết tỷ lệ 80 – 95% tôm nhỏ và 40% ở tôm lớn. tôm bị bệnh có biểu hiện mềm vỏ trên thân và đuôi xuất hiện các đốm màu đỏ, các đốm này ngày càng lan rộng. Tôm yếu bơi lội, mất phương hướng và chết nhanh sau khi lột xác.

 

 

Tôm bị bệnh mềm vỏ

Bệnh mềm vỏ  có dấu hiệu bênh lý vỏ bị mềm có khi rất mềm, vỏ rời thịt và thân tôm có màu xỉn. Tôm mắc bênh thường yếu kém hoạt động dễ bị tôm khác ăn thịt hoặc dễ bị mắc các bệnh bẩn mình bẩn mang, chết rải rác.

Bệnh đóng rong trên tôm do các sinh vật bám vào chân, mắt, vỏ giáp thành một lớp lông tơ có màu đen, tôm bị bệnh thường tách đàn nổi lên mặt nước bơi lờ đờ hay bám thành bờ, phản ứng chậm chạp, kém ăn, không lột xác được.

Xem thêm :  Phương pháp cắt tảo trong ao nuôi tôm

Kinh nghiệm phòng bệnh phân trắng trên tôm nuôi

Những dấu hiệu của bệnh vi bào tử trùng trên tôm

Từ năm 2014 đến nay bệnh bị bao tử trùng trên tôm diễn ra nhiều tại vùng nuôi có chất lượng con giống kém, khâu chăm sóc và quản lý nuôi chưa tốt làm môi trường ao nuôi bị ô nhiễm gây khó khăn cho người nuôi tôm trong việc phòng và điều trị bệnh.

Biển hiện và nguyên nhân gây bệnh vi bào tử trùng

Bệnh vi bào tử trùng gây ra do ký dinh trùng Microsporidian ký sinh trên tôm ở giao đoạn 15 – 20 ngày sau khi thả giống. Ở giai đoạn 60 ngày tuổi số lượng tôm nhiễm bệnh quan sát ngày càng tăng, qua giao giai đoạn sau 60 ngày thì tỷ lệ nhiễm bệnh thấp dần.

Vi bào tử trùng ký sinh nội bào trên tôm và sử dụng dinh dưỡng, năng lượng dự trữ trong gan tụy, khiến tôm nuôi chậm tăng trưởng và lột xác. Tôm càng ăn nhiều thức ăn thì phân thải ra càng nhiều, trong khi bệnh EHP lây qua đường phân – miệng, không cần ký chủ trung gian. Vi bào tử trùng trên tôm có rất nhiều loại đòi hỏi phải có ký chủ trung gian, tuy nhiên EHO có thể lây lan trực tiếp từ con này sang con khác

Phương pháp chuẩn đoán bệnh

Phương pháp sinh học phân tử là phương pháp có thể phát hiện ra mầm bệnh vi bào tử trùng với kỹ thuật xét nghệm bênh qua máy PCR . Bằng  kỹ thuật PCR, có thể phát hiện ra mầm bệnh EHP trên ao nuôi thương phẩm, ở trại giống mần bệnh được phát hiện từ phân tôm bô mẹ, từ tôm post và ấu trung tôm

Phương pháp mô học để chẩn đoán bệnh sử dụng phương pháp mô học rất khó khăn, do biến đổi mô học trên gan tụy không rõ ràng. Việc phát hiện ra bào tử là rất khó khăn do kích thước bào từ chỉ khoảng 1 – 2 microns lại có màu gần đồng nhất với màu nền của tế bào chất nên rất khó phát hiện khi dùng kính hiển vi quang học để quan sát tiêu bản mô.

Biện pháp kiểm soát bệnh

Nên quản lý ao nuôi một cách chặt chẽ vì trong ao nuôi dường như có những vật chủ trung gian mang mầm bệnh trong hệ thống ao chứa nhiều chất thải và nồng độ cao các chất hữu cơ nên bà con phải chú ý về các hàm lượng hữu cơ từ nguồn nước đầu vào và đưa được chất thải ra ngoài trong quá trình vận hành ao nuôi.

Chuẩn bị ao nuôi xong, trước khi vào vụ nuôi thì cần chú ý bón vôi nóng cới lượng đủ lớn để đưa pH lên khoảng 12 để loại bỏ các loại vi bào tử trùng.

Sau khi độ pH đã ổn định thì bà con cần bón  vi sinh cần thiết để giúp phân hủy các chất hữu cơ và hạn chế được sự cạnh tranh của vi khuẩn vibrio trong ao nuôi trước khi thả giống.

Xem thêm

=> Kinh nghiệm phòng bệnh phân trắng trên tôm nuôi

=> Bệnh đốm trắng ở tôm thẻ

Biểu hiện bệnh cong thân trên tôm

Bệnh cong thân trên tôm là một bệnh khá phổ biến trên tôm thẻ, bệnh thường xuất hiện tại các ao nuôi nghèo dinh dưỡng , thiếu khoáng chất cũng mật độ thả nuôi dày thường dễ mắc bệnh ở giai đoạn tôm từ 20 – 30 ngày tuổi.

Nguyên nhân gây ra bệnh cong thân trên tôm

Bệnh cong thân trên tôm thường xảy ra khi vào ban ngày bà con nhấc vó tôm lên khỏi mặt nước, lúc đấy nhiệt độ rất nóng, tôm hay nhảy bật lên và búng mạnh rồi dẫn đến tinh trạng tôm bị cong thân.

Khi cho tôm ăn xong bật quạt chạy trở lại thì các dàn quạt hoạt động sẽ khiến đàn tôm bị sốc và nhảy lên mặt nước tạo thành hiệu ứng chạy dọc theo ao, xảy ra hiện tượng này tôm sẽ bị cong thân khi tiếp xúc với không khí. Tất cả tôm bị bệnh cong thân đều sẽ chết vì không còn khả năng tự duỗi thẳng.

Nếu các dàn quạt nước không lắp đặt đủ số lượng cần và đủ với số tôm trong ao nuôi sẽ sản sinh ra các chất hữu cơ phân hủy gia tăng lên trong suốt quá trình nuôi và đây là lý do làm cho lượng oxy giảm đi đáng kể.

Ở vùng nuôi có độ mặn tương đối cao từ 25 – 35% thì cơ thể tôm chuyển sang trắng đục nhưng nguyên nhân không phải do tôm bị stress mà do vi bào tử trùng hoặc tôm bị nhiễm virus IMNV – Infectiuos Myonecrosis  cũng có thể chuyển sang trắng đục. Tôm bị hoại tử bắt đầy từ phần đuôi rồi lan rộng ra toàn thân. Tôm mắc bệnh có tỷ lệ chết tích lũy khá cao, khoảng 40 – 70

Triệu chứng bệnh cong thân trên tôm

Tôm mắc bệnh đuôi tôm thường cong về phía bụng, dùng tay không bẻ ra được và có 2 trạng thái co rút hoàn toàn và co rút không hoàn toàn. Những con bị co rút hoàn toàn thường hay nằm nghiêng, nếu đưa chúng về điều kiện thích hợp tôm cũng không trở lại bình thường được, còn những con không bị co rút hoàn toàn nếu đưa về điều kiện thích hợp thì sẽ trở lại trạng thái nhu bình thường.

Chú ý : 

Khi nuôi tôm bà con cần tránh chài tôm, sang tôm vào lúc trời nóng, bên cạnh đó cần cung cấp đầy đủ lượng oxy cho ao tránh làm tôm bị sốc đột ngột.

Khi tôm bị thiếu khoáng, cần bổ sung ngay chế phẩm sinh học trong nuôi trồng thủy sản để tăng sức đề kháng cho tôm và luôn đảm bảo pH và độ kiềm ổn định trong ngưỡng cho phép.

Xem thêm

=> Kinh nghiệm phòng bệnh phân trắng trên tôm nuôi

=> TOP 3 loại đĩa thạch chuẩn đoán vi sinh môi trường nước chính xác nhất

Kinh nghiệm phòng bệnh phân trắng trên tôm nuôi

Ngày nay mật độ nuôi tôm cao để chạy theo sản lượng, điều này đã làm cho môi trường nước trong ao bị ô nhiễm nghiêm trọng tạo điều kiện cho tảo độc, vi khuẩn, virus phát triển và xâm nhập vào cơ thể tôm gây bệnh phân trắng. Để tìm hiểu cách phòng bệnh bà con hãy tham khảo bài viết dưới đây

Triệu chứng và nguyên nhân gây bệnh phân trắng

Ban đầu xuất hiện phân tôm màu trắng trên nhá hoặc nổi trên mặt nước, dọc bờ ao, góc ao, cuối hướng gió, cùng với hiện tượng tôm giảm ăn, trong ruột tôm rỗng thức ăn và có những đốm màu vàng ở phần cuối ruột, thân tôm bị ốp, mỏng vỏ, teo nhỏ dần.

Khi nuôi tôm ở mật độ lớn thì điều này đã làm cho môi trường nước trong ao bị ô nhiễm nghiêm trọng, đã tạo điều kiện cho tảo độc, vi khuẩn, virus phát triển và xâm nhập vào cơ thể tôm gây bệnh phân trắng. Bệnh phân trắng là một trong những bệnh gây thiệt hại nhiều nhất cho bà con hiện nay vì vệnh lây lan nhanh ở hầu hết các khu vực nuôi trong cả nước.

Cách phòng bệnh

Đầu tiên bán con nên thay lớp bùn đáy, bón vôi, phơi khô để tiêu diệt các virus, vi khuẩn gây bệnh tôm, đông thời gây màu nước bằng phân và định kỳ tạt vi sinh để bù đắp, bổ sung các vi sinh vật có lợi cho ao nuôi.

Tăng cường nước ao trong độ sâu 1,2 – 1,5 m, mật độ thả nuôi phải phù hợp với điều kiện thiết bị kỹ thuật hiện có.

Định kỳ trộn vào thức ăn các loại men có thành phần chính: Lactobacillus vì vi khuẩn này giúp tôm tiêu hoá tốt thức ăn vừa ngăn chặn mạnh mẽ sự phát triển, xâm nhập của các vi khuẩn gây bệnh, làm tôm khoẻ mạnh và nhanh lớn.

Xem thêm  Phân biệt sự khác nhau của các mô hình nuôi tôm

                  Đặc điểm sinh học của tôm thẻ chân trắng

Bệnh đốm trắng ở tôm thẻ

Bệnh đốm trắng ở tôm thẻ có nguyên nhân là do virus và có tỉ lệ tử vong ở tôm rất cao nên bà con cần đặc biệt quan tâm để có những giải pháp kịp thời tránh một mùa vụ thất bại.

Biểu hiện bệnh đốm trắng ở tôm thẻ

Biểu hiện bệnh đốm trắng ở tôm thẻ

Nguyên nhân gây bệnh đốm trắng ở tôm thẻ

Sự thất thường của thời tiết cũng như mức độ ô nhiễm ao nuôi là nguyên nhân gây bệnh đốm trắng ở tôm thẻ. Bệnh này là do vi khuẩn, virus gây là nên có tốc độ lây lan rất nhanh và tôm chết lớn. Ao nuôi từ tháng thứ 2 trở đi tôm dễ bị bệnh này do lượng thức ăn thừa cũng như chất thải tích tụ nhiều trên ao.

Biểu hiện bệnh đốm trắng

Bệnh do virus nên tôm có hiện tượng ăn kém, bỏ ăn đột ngột, tôm bơi lờ đờ gần bờ ao. Biểu hiện rõ nhất là vỏ tôm xuất hiện những chấm nhỏ màu trắng đục. Sau khoảng từ vài ngày tôm sẽ chết số lượng lớn. Tôm bị bệnh những ngày đầu vẫn ăn, săn mồi, lột xác. Khi bị nặng hơn, quá trình lột xác sẽ bị châm lại, tôm chậm lớn, chết rải rác.

Một số biện pháp phòng ngừa bệnh đốm trắng

– Sử dụng chến phẩm sinh học ScienChain để cung cấp những lợi khuẩn cho ao tôm, giúp tôm nâng cao sức đề kháng

Chưa có thuốc đặc trị nên phòng bệnh là cách tốt nhất

Chưa có thuốc đặc trị nên phòng bệnh là cách tốt nhất

– Cần thường xuyên theo dõi ao tôm cũng như thông tin trên các phương tiện truyền thông về dịch bệnh ở tôm

– Hạn chế người tiếp xúc ao tôm, có biện khác khử trùng diệt khuẩn

– Xử dụng vôi bột sát trùng, đắp bờ ao, xây dựng hàng rào chắn quanh ao

Bệnh này đặc biệt nguy hiểm nên bà con cần chủ động phát hiện cũng như có những biện pháp xử lý kịp thời. Ao nuôi từng bị bệnh thì không nên cải tạo ao thả nuôi luôn mà cần cho ao nuôi nghỉ khoảng thời gian từ 2 tháng trước khi thả nuôi tidếp để đảm bảo nguồn bệnh đã được diệt.

Xem thêm: Bệnh phân trắng trên tôm

Phương pháp chọn tôm giống tại trại nuôi tôm

Trong vụ mùa nuôi tôm con giống mang tính quyết định đến năng suất của vụ nuôi, nên để có vụ mùa nuôi thắng lợi thì việc chọn được con giống tốt là điều người nuôi tôm cần phải lưu ý.

Phương pháp chọn tôm giống

Chọn tôm giống bằng phương pháp cảm quang

chọn giống tôm sú
  • Những con tôm giống có kích cỡ đồng đều, chiều dài thân tôm lớn hơn 12mm với tôm sú, 10mm với tôm thẻ. Tôm có vỏ mỏng, màu sắc tươi sáng, đầu thân cân đối, duôi xòe ra là con giống tốt.
  • Tôm tỏ ra nhanh nhạy, linh hoạt, phân bổ đều trong bể nuôi, ruột đầy thức ăn chứng tỏ khả năng bắt mồi tốt
  • Khi dùng tay gõ nhẹ vào thành dụng cụ chứa tôm giống, nếu tôm có biểu hiện nhanh thì là tôm khỏe, tôm yếu sẽ bơi lờ đờ và cơ thể bị cong vẹo khi bơi lội

Chọn tôm giống bằng phương pháp quan sát kính hiển vi

Khi quan sát dưới kính hiển vi tôm yếu có các tế bào sắc tố lan rộng làm thành những vạch nối tiếp nhau phía dưới phần bụng, tôm khỏe thì các tế bào sắc tố ở phần bụng sẽ xuất hiện dưới dạng nhũ đốm có hình sao

Đuôi tôm có dáng hình chữ V và góc 2 râu sát nhau là tôm khỏe, quan sát dưới kính hiển vi nếu các đốt phần bụng càng dài tôm càng phát triển nhanh

Quan sát đến chân tôm nếu nhìn thấy không có nấm hay vi khuẩn bám ở bụng, chân, đuôi, vỏ và mang tôm thì sẽ không ảnh hưởng đến sự hô hấp và lột xác của tôm.

Chon tôm giống bằng phương pháp xét nghiệm máy PCR

Phương pháp này được thực hiện bởi các phòng thí nghiệm bênh thủy sản, phương pháp này đánh giá được đàn tôm có bị nhiễm các bệnh nguy hiểm hay không như một số bệnh đốm trắng, đốm đen, đầu vàng,…Để thực hiện phương pháp này trước khi chọn mua con giống, người nuôi cần lấy mẫu gởi xét nghiệm.

=> Các bệnh thường gặp trên tôm thẻ chân trắng

=> Những dấu hiệu của bệnh vi bào tử trùng trên tôm