Phương pháp phòng bệnh phân trắng ở tôm sú

Bệnh phân trắng ở tôm sú không phải là bệnh nguy hiểm như bệnh đốm trắng, đầu vàngnhưng bệnh phân trắng hiện nay vẫn chưa có biện pháp cụ thể nào để điều trị bệnh. Bệnh lây lan nhanh thường gặp ở tôm 40 – 50 ngày tuổi trở lên hay xuất hiện trong mùa nắng nóng, nhiệt độ nước cao và nuôi mật độ dày

Cơ chế gây bệnh

Bệnh phân trắng ở tôm sú do vi khuẩn Vibrio tấn công hệ thống đường ruột, gan tụy làm tổn thương và làm giảm chức năng hoạt động của các cơ quan này, dẫn đến tôm không hấp thụ được thức ăn, kèm theo đó lại bị tấn công bởi các ký sinh trùng khác nữa nên tôm bị yếu dần và chết đi

Khi quan sát tôm sẽ thấy các tế bào trong ống gan tụy bị bong tróc, sau đó tập trung lại tại phần nối giữa gan tụy, dạ dày và ruột giữa trước khi bị đẩy ra ngoài.. Phân tích phân tôm cho thấy thành phân chủ yếu là lipid và có cả ấu trùng cũng như xác của Vermiform, một loại ký sinh trùng được xác là một trong những tác nhân gây ra bệnh phân trắng.

Xem thêm: sổ tay kỹ thuật nuôi tôm sú

Triệu chứng biểu hiện bênh phân trắng trên tôm thẻ

  • Tôm giảm ăn, màu sắc chuyển sang màu sậm hơn, phan tôm nổi lên mặt nước và tập trung nhiều ở cuối hướng gió, khi quan sát đường ruột tôm sẽ thấy trốn thức ăn hoặc thức ăn bị đứt quãng.
  • Gan tụy chuyển màu lợt, mềm nhũn, ruột và phân chuyển sang màu vàng hoặc trắng
  • Hệ thống đường ruột bị viêm nhiễm nặng không hấp thụ đựo thức ăn, xuất hiện các sợi phân trắng hoặc vàng nâu hoặc nổi trên mặt ao và dồn vào góc ao hoặc cuối hướng gió.

Phòng bệnh phân trắng trên tôm sú

Để phòng bệnh phân trắng trên tôm sú cần thực hiện như sau 

  • Lựa chọn thức ăn chuyên dùng cho tôm và bảo quản thức ăn tốt không nhiễm nấm mốc, độc tố. Cho tôm ăn thức ăn đúng kích cỡ cho từng giai đoạn nuôi với lượng thức ăn phù hợp và không bị dư thừa.
  • Trong quá trình nuôi nên bổ sung thường xuyên men tiêu hóa có lợi cho đường ruột tôm, bằng cách trộn men tiêu hóa với thức ăn cho tôm . Đồng thời bà con chăn nuôi nên bổ sung thêm các Vitanin C cho tôm ăn để trợ giúp cơ quan miễn dịch của tôm hoạt động hiệu quả, ngăn chặn các tác nhân gây bệnh…
  • Tỷ lệ thả tôm giống phải phù hợp với mức độ đầu tư và trình độ nuôi, không nên thả dày. Đặc biệt trước khi thả tôm phải cải tạo chuẩn bị ao thật kỹ, đúng quy trình, ao nuôi tôm công nghiệp phải có đầy đủ trang thiết bị như máy quạt nước, máy sục khí ôxy đáy….
  • Có chế độ thay nước định kỳ, ngăn ngừa sự phát triển của tảo độc và diệt khuẩn trong ao bằng các sản chê phẩm sinh học khoảng nửa tháng 1 lần để phòng tôm ăn phải tảo độc gây bệnh.

Xem thêm:

>>> Các bệnh thường gặp trên tôm thẻ chân trắng

Advertisements

Cách sử dụng vôi trong nuôi trồng thủy sản và nuôi tôm

Vôi lâu nay đã được sử dụng rất nhiều trong nuôi trồng thủy sản nhằm giúp tạo môi trường kiềm, khử phèn, diệt tảo ao nuôi, làm sạch nước ao, sát khuẩn và rất rất nhiều công dụng nữa được bà con áp dụng đặc biệt trong việc nuôi tôm

sử dụng vôi trong nuôi tôm

1. Một số loại vôi hay được sử dụng

– Đầu tiên có thể kể đến là CaCO3 (vôi đá hay vôi từ vỏ sò nghiền ra).

– Đá vôi đen: loại vôi có chứa thêm thành phần Magie với mục đích cung cấp thêm Mg vào ao nhưng không làm ảnh hưởng đến độ kiềm trong nước.

– Vôi tôi Ca(OH)2: nung đá vôi sau đó tôi vôi bằng nước ta được vôi tôi dùng để tăng độ pH trong nước ao cũng như trong đất.

– Vôi sống CaO được làm bằng cách nung đá vôi ở nhiệt độ cao nhưng không cho vào nước. Hay được sử dụng trong khâu cải tạo ao trước khi thả nuôi.

2. Tác dụng của vôi trong nuôi trồng thủy sản nói chung và nuôi tôm nói riêng

– Ổn định pH trong nước: độ pH trong ao quá cao hay quá thấp đề ảnh hưởng đến sự phát triển của tôm cũng như của những loài thủy sản khác. Dùng vôi giúp ổn định pH, nâng cao năng suất vụ nuôi.

– Hạ phèn trong ao: sử dụng vôi giúp xì phèn đáy ao, giảm phèn, rửa phèn trôi sau mưa

– Giúp bổ xung thêm các khoáng chất cần thiết cho quá trình lột xác của tôm

– Có tác dụng diệt tảo độc: bốn vôi định kỳ giúp diệt được một số loài tảo gây hại cho ao

bón vôi khử trùng đáy ao

3. Cách sử dụng vôi trong ao nuôi thủy sản

Dùng vôi bột CaCO3 hoặc vôi tôi để cải tạo ao nuôi

Hiện tượng rửa trôi phèn sau mưa sẽ được khắc phục khi sử dụng vôi bột CaCO3: với ao nuôi tôm thì hòa vôi với nước, để lắng sau đó tạt xuống ao nuôi.

Vôi giúp làm chìm các chất hữu cơ lơ lửng trong nước: dùng vôi CaCO3 để hòa vào nước rồi tạt khắp ao.

Bón vôi định kỳ để phòng bệnh cho ao tôm.

Xem thêm:

>>> Bệnh đầu vàng trên tôm

>>> Các bệnh thường gặp ở tôm sú

Độ đục, độ trong ở môi trường nước ao nuôi tôm

Độ đục, trong của nguồn nước cũng ảnh hưởng phần nào đến việc nuôi trồng thủy sản đặc biệt là tôm nuôi. Dựa vào chất lượng nguồn nước để đánh giá sức khỏe, sự phát triển của tôm.

độ đục trong ao ảnh hưởng đến sự phát triển của tôm nuôi

Khái niệm

Độ đục của nước gắn liền với lượng vật chất lơ lửng trong nước, khả năng cản tia nắng mặt trời chiếu xuống đáy ao. Ngược lại, độ trong là khả năng cho ánh sáng đi qua nước.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến độ đục như: nguồn nước, bụi từ không khí, nước rửa trôi,… do chuyển động của dòng nước, thức ăn thừa của tôm tích tụ, sự phát triển quá mức của tảo. Độ đục trong ao tôm sẽ khác nhau tùy vào vị trí, nguồn nước

Độ trong nước ao chủ yếu phụ thuộc vào lượng và đặc tính chất seston có trong nước, tập hợp vật phù du lơ lửng trong nước.

Những tác động của độ đục, trong đến tôm

Dù quá cao hay quá thấp độ đục đều tác động đến, gây ảnh hưởng đế sự phát triển của tôm, giảm năng suất vụ nuôi.

Độ đục quá cao khiến ánh sáng mặt trời không thể đi qua từ đó kìm hãm sự phát triển của thực vật phù du, giảm lượng oxy trong ao. Độ đục quá cao làm tôm khó hô hấp, tôm bị thiếu oxy sẽ có hiện tượng táp bờ, hoạt động kém. Độ đục có thể gây ra sự chênh lệch nhiệt độ giữa những tầng trong đáy ao cũng như lượng oxy hòa tan. Gây tắc nghẽn mang tôm.

Trong khi đó, độ trong ao chứng tỏ nước ao nuôi nghèo dinh dưỡng,  sinh vật phù du kém phát triển, lượng thức ăn tự nhiên cho tôm không có. Đôi khi sẽ làm tôm bị stress, giảm ăn.

Xem thêm: nước ao nuôi tôm bị đục

Kiểm soát và quản lý độ đục, độ trong

Quản lý độ đục từ nguồn nước đầu vào: trước khi cấp nước vào ao cần lựa chọn nguồn nước cũng như cho qua hệ thống lọc, bể lắng

Nếu độ đục trong ao quá cao, có thể thay nước để giải quyết. Tuy nhiên phải lựa chọn thời điểm thích hợp, tránh gây sốc cho tôm. Sử dụng men vi sinh để gây màu lại nước ao nếu ao quá trong.

Xem thêm: Chế phẩm sinh học trong nuôi trồng thủy sản

Lợi ích của mô hình nuôi tôm siêu thâm canh

Hệ thống nuôi tôm thâm canh hiện nay giúp tăng đáng kể lợi nhuận cho người nuôi tôm, kết quả nuôi tôm thâm canh giúp sản xuất một số lượng tối đa tôm con với trọng lượng mong muốn và sử dụng chúng có thể giảm chi phí sản xuất bằng cách rút ngắn thời gian nuôi trong các ao thương phẩm và tăng hiệu quả ao nuôi thông qua việc tăng chu kỳ nuôi mỗi năm.

Ưu điểm của mô hình nuôi tôm thẻ thâm canh

Hiện nay, kỹ thuật nuôi tôm thâm canh tôm thẻ chân trắng đã và đang được chú trọng nghiên cứu và phát triển ở một số quốc gia như Mỹ, Đài Loan, Indonesia, …Vì đây là loài tôm có khả năng chịu đựng và lớn nhanh ở mật độ cao, ít phân đàn, ít ăn nhau và thời gian nuôi ngắn. Việc nuôi tôm siêu thâm canh trong nhà bạt có nhiều ưu điểm là: ít bị tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết, các chỉ số được duy trì ổn định. Áp dụng hệ thống tuần hoàn nên môi trường nước nuôi ổn định, hạn chế sử dụng nước, hạn chế tối thiểu việc thải nước thải ra ngoài gây ô nhiễm, đảm bảo an toàn sinh học và vì thế được xem là mô hình thân thiện môi trường. Năng suất tôm nuôi cao nhưng giảm thiểu diện tích nuôi, có thể áp dụng ở nhiều nơi khác nhau, phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

Xem thêm: quy trình nuôi tôm

Xuất phát từ mô hình nuôi tôm tuần hoàn trong chương trình chọn giống tôm thẻ chân trắng bố mẹ, Công ty Việt Úc đã phát triển mô hình này trên thực tế với quy mô diện tích 500 m2 với mật độ thả ban đầu 500 con/m2, cho năng suất có thể đạt từ 80 – 100 tấn/ha/vụ. Để đảm bảo một ngành nuôi tôm ổn định, bền vững, thích nghi được với điều kiện biến đổi khí hậu cũng như các tác động bất ổn từ dịch bệnh, Việt Úc đã định hướng phát triển mô hình nuôi tôm siêu thâm canh với việc áp dụng các công nghệ cao, hiện đại của thế giới.

Công nghệ nhà kính công nghệ cao Israel được áp dụng trong mô hình này, ngoài việc đảm bảo yêu cầu kết cấu bền vững, yêu cầu cho việc thực hiện cơ giới hoá đến mức cao nhất các công đoạn sản xuất, nhà kính còn có thể cho phép đáp ứng đến mức cao nhất các nhu cầu về kiểm soát “tiểu khí hậu nhà kính”;  kiểm soát “sinh học nhà kính”; kiểm soát “dịch hại nhà kính” để đáp ứng điều kiện biến đổi khí hậu trong giai đoạn hiện nay và tương lai.

Xem thêm:

>> Tìm hiểu về mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng quảng canh

Phận biệt sự khác nhau của các mô hình nuôi tôm

Trong các mô hình nuôi tôm hiện nay người nuôi tôm ở khu vực bán đảo Cà Mau không ngừng tìm kiếm và ứng dụng những mô hình nuôi tôm mới để tiến bộ kỹ thuật nhằm để giảm thiểu rủi ro. Nên sự khác nhau của mô hinh nuôi tôm quảng canh, quảng canh cải tiến, bán thâm canh, thâm canh,… bà con cần phải nắm thật ký để áp dụng vào ao nuôi của mình.

Phân biệt các mô hình nuôi tôm

Nuôi tôm quảng canh là nuôi hoàn toàn bằng thức ăn tự nhiên trong ao, nhưng mật độ tôm trong ao thường thấp do dựa hoàn toàn vào nguồn giống tự nhiên nên năng suất và lợi nhuận thấp, nếu để tăng sản lượng thì khó vận hành va quản lý, nhất là ở các ao đầm tự nhiên có hình dạng không cố định

>> Bệnh mềm vỏ ở tôm

Nuôi quảng canh cải tiến là hình thức nuôi tôm dựa trên nền tảng của hình thức nuôi quảng canh nhưng giống nuôi ở mật độ 0,5 – 2 con/m2 hoặc là thức ăn theo tuần. Nuôi tôm mô hình này có chi phí đầu tư thấp, có thể bổ sung bằng giống tự nhiên thu gom hay giống nhân tạo, thu hoạch được tôm lớn có giá bán cao

Nuôi bán thâm canh là giống được thả nuôi ở mật độ tương đối cao 10 – 15 con/m2 trong diện tích ao  2000- 5000 m2, hay dung phân bón để gia tăng thức ăn tự nhiện trong ao và bổ sung thêm thức ăn từ bên ngoài. Mô hinhg hày có kích thước nhỏ giúp bà con dễ vận hành và quản lý, kích cỡ tôm thu khá lớn và bán được giá cao.

Nuôi tôm thâm canh là hình thức nuôi dựa hoàn toàn vào thức ăn bên ngoài là dạng ăn viên đơn thuần hay kết hợp với thức ăn tươi sống, diện tích ao nuôi từ 1000 – 1 ha, tối ưu là 5000 m2 với mật độ thả cao  15 – 30 con/m2 . Mô hình ao xây dựng rất hoàn chỉnh, cấp và tiêu nước hoàn toàn chủ động, có trang bị đầy đủ các phương tiện máy móc.

Nuôi tôm kết hợp với trồng rừng l hình thức nuôi tôm kết hợp với trồng rừng ngập mặn, diện tích rừng thường chiếm 30 – 40 % diện tích đầm nuôi.Mô hình này giúp cho tôm phát triển như trong tự nhiên, hạn chế được ô nhiễm môi trường, khi thu hoach tôm có kích cỡ tôm thu lớn, giá thành cao.

Xem thêm:

>> Lợi ích của mô hình nuôi tôm siêu thâm canh

>> Mô hình nuôi tôm quảng canh cải tiến đạt năng suất cao

Kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao đất

Tôm thẻ là loại tạp ăn có khả năng bắt mồi khỏe, lớn nhanh do đó nuôi trên mô hình ao đất hay ao bạt rất tích hợp, nhưng để vụ mùa thành công bà con nên biết kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao đất.

Kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao đất

Lựa chọn địa điểm nuôi thích hợp cần phải đảm bảo cơ sở nuôi nằm trong vùng quy hoạch hoặc được cơ quan quản lý cho phép, vị trí nên nằm ở vùng trung triều trở lên, có chất đất phù hợp độ pH > 5, tốt nhất là đất sét pha thịt, thịt pha cát, ít mùn bã hữu cơ. Nguồn nước luôn sạch sẽ tránh tác động của các nguồn nước gây ô nhiễm từ vùng canh tác nông nghiệp, chất thải công nghiệp và sinh hoạt.

Diện tích ao nuôi được thiết kế độ sâu 1,5 – 1,8 m có diện tích rộng từ 0,2 – 0,5 ha, bờ cao hơn mức nước 0,5m. Đáy ao thiết kế bằng phẳng, có độ dốc khoảng 150C nghiêng về phía cống thoát nước.  Ao nuôi có dạng hình vuông hoặc hình chữ nhật mục đích là để máy quạt nước dễ thu gom chất thải vào giữa ao. a

Cải tạo ao bằng cách  cho nước vào ngâm 2 – 3 ngày rồi xả hết nước, ngâm và tháo như vậy 2 – 3 lần. Tiếp đến trộn bùn với vôi xong rải đều trên mặt ao và đáy ao tạo thành lớp bùn ngăn cách và trung hòa khi axit tăng, tác dụng của vôi sẽ có hiệu quả cao nhất sau đó phơi khô đáy ao 5 – 7 ngày.

Xử lý và gây màu nước bằng cách lấy nước vào ao lắng qua túi lọc, sau đó chạy quạt nước liên tục trong 2 – 3 ngày để kích thích trứng tôm, ốc, côn trùng, cá tạp nở thành ấu trùng. Diệp tạp dùng Chlorine nồng độ 30 ppm sau đó quạt nước liên tục trong 10 ngày để phân hủy dư lượng Chlorine. Cuối dùng cấp nước từ ao lắng qua ao nuôi đến khi mực nước ao nuôi đạt từ 1,3 – 1,5 m, Sau 2 ngày thì thả giống với mật độ thả giống từ 30 – 60 con/m2, nên thả vào sáng sớm hoặc chiều mát.

Quản lý và chăm sóc

Chọn thức ăn cho tôm  có nhãn mác rõ ràng, công bố chất lượng, còn hạn sử dụng, có thành phần dinh dưỡng thích hợp có hàm lượng protein từ 32 – 38%. Cho tôm ăn đúng đủ không cho ăn thừa phù hợp với từng giai đoạn nuôi.

kiểm soát ph trong ao tôm

Thường xuyên kiểm tra độ kiềm, độ pH ôxy để điều chỉnh kịp thời vì  pH và độ kiềm là hai yếu tố quan trọng tác động đến đời sống của tôm. Khi pH và độ kiềm thay đổi ngoài khoảng thích hợp sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tôm nuôi.

Xem thêm:

>> Kinh nghiệm nuôi tôm thẻ chân trắng mật độ cao

>> Kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng công nghiệp

Tổng quan về bệnh đỏ thân trên tôm sú

Bệnh đỏ thân trên tôm sú xuất hiện nhiều trong giai đoạn mùa mưa, đây là bệnh rất phổ biến nhưng rất khó ngăn ngừa và điều trị bởi nguyên nhân chính là môi trường xấu đi, chức năng gan tụy của tôm suy giảm, làm cho hệ miễn dịch trên tôm yếu đi.

Tác nhân gây bệnh

Mầm bệnh đỏ thân trên tôm sú luôn tiềm ẩn trong môi trường ao nuôi, bệnh này thường xuất hiện vào khoảng tháng 8 kéo dài đến tháng 12. Nguyên nhân chính gây ra bệnh đỏ thân hay bệnh hồng thân ở trên tôm thẻ chân trắng  do virus WSSV – White spot syndrome tăng sinh trong nhân tế bào. Virus này lây nhiễm trên nhiều loài giáp xác theo chiều ngang và chiều dọc. Virus WSSV không lây bệnh từ mẹ sang con, tuy nhiện tôm mẹ thải virus từ trong buồng trứng ra môi trường nước và lây nhiễm lại cho ấu trùng.

Cách phòng bệnh đỏ thân trên tôm sú

 
  • Chọn những con giống khỏe mạnh, có sức đề kháng tốt bằng cách dùng máy PCR để kiểm tra và loại bỏ những con giống bị nhiễm bệnh
  • Bà con nên chọn vụ nuôi thích hợp, nếu nuôi ở vụ đông xuân thì cần phải điều chỉnh nhiệt độ ao nuôi không nên xuống thấp hơn 31 0 C.
  • Chuẩn bị ao nuôi thật tốt, tiến hành diệt các loài giáp xác mang mầm bệnh trong ao nuôi, rào lưới ngăn chim, giáp xác từ ngoài xâm nhập vào ao. Nạo vét bùn đáy áo và bón vôi, phơi ao từ 5-7 ngày rồi cấp nước vào ao.
  • Trong quá trình nuôi nên bổ sung thường xuyên men tiêu hóa có lợi cho đường ruột tôm, bằng cách trộn men tiêu hóa với thức ăn cho tôm . Đồng thời bà con chăn nuôi nên bổ sung thêm các Vitanin C cho tôm ăn để trợ giúp cơ quan miễn dịch của tôm hoạt động hiệu quả, ngăn chặn các tác nhân gây bệnh…
  • Thường xuyên ổn định môi trường ao nuôi bằng cách sử dụng men vi sinh Bottom-Up, Bac-Up, Germ-Out,…hàng ngày với liều lượng thấp

Xem thêm

Tìm hiểu về mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng quảng canh

Vi sinh xử lý bùn đáy ao